Trong thay người thông thường, cầu thủ xuất phát được rời sân và trở lại tối đa một lần trong set, chỉ vào lại đúng vị trí ban đầu. Cầu thủ dự bị thay họ cũng bị giới hạn theo cặp thay đã xác lập.
Điểm chính
- Cầu thủ xuất phát có thể được thay ra và trở lại một lần.
- Khi trở lại, họ phải vào đúng vị trí đã chiếm trước đó.
- Cầu thủ dự bị chỉ thay cho cầu thủ xuất phát tương ứng.
- Giới hạn này tính trong một set, không phải toàn trận.
Theo Luật bóng chuyền chính thức FIVB 2025–2028, cầu thủ xuất phát chỉ được trở lại sân một lần trong set và phải vào đúng vị trí ban đầu. [1]
Bài viết giải thích phạm vi áp dụng và những điều cần phân biệt khi đọc tình huống trên sân.
Một cặp thay người gắn với vị trí xuất phát
Điều 15.6.1 cho phép cầu thủ xuất phát rời set bằng một lần thay người thông thường và trở lại một lần. Khi tái nhập sân, cầu thủ phải chiếm vị trí mà họ giữ trước khi bị thay ra. Quy định tạo thành cặp giữa người xuất phát và người dự bị, thay vì cho phép đội luân phiên nhiều cầu thủ tự do ở cùng một vị trí. [1]
Giới hạn được tính riêng cho từng set. Nếu cầu thủ xuất phát đã trở lại sau lần thay hợp lệ, họ không thể lại rời sân rồi quay vào lần nữa trong cùng set theo thủ tục thông thường. Trường hợp bất thường như chấn thương và hết thay người hợp lệ có quy tắc riêng; không nên nhầm nó với quyền thay thường lệ. [1]
Cầu thủ dự bị không thể thay bất kỳ ai tùy ý
Điều 15.6.2 gắn cầu thủ dự bị với cầu thủ xuất phát cụ thể mà người đó thay. Dự bị có thể vào sân thay người xuất phát ấy, nhưng chỉ người xuất phát tương ứng mới có thể thay ngược lại theo chu kỳ thông thường. Cách ghép cặp được ghi nhận trên bảng điểm để thư ký theo dõi các lượt đã dùng. [1]
Ví dụ, nếu dự bị số 8 vào thay người xuất phát số 2, đội không thể sau đó đưa số 8 ra để thay người xuất phát số 5 như thể hai dự bị hoán đổi. Muốn đổi một vị trí khác, đội phải dùng lượt thay hợp lệ cho cặp cầu thủ của vị trí đó. Những giới hạn này giúp duy trì đội hình và ngăn một loạt thay đổi không được ghi nhận. [1]
Thủ tục yêu cầu vẫn phải đúng
Dù đội còn lượt thay và cặp cầu thủ hợp lệ, yêu cầu vẫn phải được đưa ra trong thời điểm cho phép và tại vùng thay người. Cầu thủ dự bị cần sẵn sàng vào sân theo thủ tục; trọng tài thứ hai và thư ký ghi nhận việc ra vào. Số lượt còn lại, tư cách cầu thủ và vị trí của người xuất phát đều phải được xem cùng nhau trước khi thay đổi có hiệu lực. [1]
Một yêu cầu không hợp lệ không biến thành quyền thay người chỉ vì đội muốn đưa người xuất phát trở lại. Nếu sai thủ tục, trọng tài có thể xử lý theo quy định về yêu cầu không đúng hoặc trì hoãn. Đội trưởng và huấn luyện viên nên kiểm tra cặp thay trên bảng điểm trước khi phát yêu cầu để tránh nhầm người. [1]
Ngoại lệ không làm mất giới hạn thay thường lệ
Nếu cầu thủ không thể tiếp tục vì chấn thương và đội đã dùng hết thay người thông thường, điều 15.7 cho phép thay người bất thường trong điều kiện luật nêu. Đó là cơ chế cứu tình huống, không phải cách để bỏ qua quy tắc cầu thủ dự bị gắn với vị trí của cầu thủ xuất phát. Trọng tài cần xác định cầu thủ có thực sự không thể tiếp tục và đội còn lựa chọn hợp lệ nào. [1]
Phân biệt hai con đường này giúp đọc đúng bảng điểm: thay thường lệ là một cặp ra-vào có giới hạn; thay bất thường dựa trên khả năng tiếp tục thi đấu và điều kiện đặc biệt. Khi xem Tìm kết quả các trận bóng đá trên KLIVE, hãy để ý cầu thủ nào bắt đầu set, ai vào thay họ và người xuất phát đã dùng quyền trở lại chưa. [1]
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Cầu thủ xuất phát được trở lại sân mấy lần?
Một lần trong set theo thay người thông thường.
Cầu thủ có thể trở lại một vị trí khác không?
Không. Họ phải trở lại đúng vị trí ban đầu trong đội hình.
Dự bị có thể thay cho một cầu thủ xuất phát khác sau đó không?
Không theo chu kỳ thông thường; dự bị được ghép với cầu thủ xuất phát mà họ đã thay.